Vind een haakje

PokemonGo, de staatsgreep in Turkije, terreuraanslagen, de Tour en Brexit… In Het exacte verhaal van wetenschapsjournalist Ionica Smeets las ik het weer eens: je hoeft geen nieuws te hebben om in het nieuws te komen. Kijk vooral naar wat al in het nieuws is, en of je daarbij aan kunt sluiten. Oftewel: vind een haakje in de actualiteit.

Toen ik universiteitsredacteuren ging trainen in nieuwsberichten schrijven, gaf ik dit advies. Ter inspiratie verwees ik ze naar het Centraal Bureau voor de Statistiek, @statistiekcbs. Wat het CBS doet? Drie voorbeelden:

  • op Vaderdag verschijnt het bericht over hoeveel procent van de kinderen bij hun vader woont
  • op de Dag van de Arbeid: ‘1/3 van de 15- tot 75-jarigen werkt niet’
  • en rond het tv-jubileum 10 jaar Ik vertrek is het bericht ‘Terugkerende Nederlanders grootste groep immigranten’

Op zich geen nieuws. Over deze cijfers beschikt het CBS al een tijd. Maar er is NU een haakje om ermee naar buiten te komen. En prompt besteden de media er aandacht aan. Ik had het nog niet in mijn prezi gezet, of NRC Handelsblad kopt ‘Mediastrategie van nieuwe directeur CBS lijkt aan te slaan’. Bevestiging van wat mij al was opgevallen. Veel organisaties hebben relevante kennis in huis – universiteiten zeker ook. Vind de juiste aanleiding en invalshoek om die kennis te brengen, om het nieuws te duiden vanuit je eigen expertise bijvoorbeeld.

Hoe doe je dat nu zelf? Leg een agenda aan! Houd de media bij: wat is er nu in het nieuws en biedt dat een invalshoek? Maar vooral: welke relevante evenementen, activiteiten, momenten et cetera staan aangekondigd waar je mogelijk iets mee kunt? Neem die op in een agenda. Veel nieuws kun je zien aankomen. Niet voor niets heeft nu.nl een aparte rubriek met ‘het nieuws van morgen’. Waar begin je? Dat hangt natuurlijk af van jouw organisatie. Een paar tips:

  • de agenda van politici: welke landen gaan ze bezoeken, welke projecten gaan starten (denk aan het EU-voorzitterschap), welke onderwerpen behandelt de Kamer wanneer
  • publicatiedata van onderzoeken en adviezen: parlementaire enquêtecommissies, adviesraden, de Onderzoeksraad voor Veiligheid, …
  • sport en entertainment: welke grote festivals en kampioenschappen staan er op stapel?
  • de dag van: typ op Google eens in ‘dag van…’ en je komt op talloze ideeën. Er is iedere dag zo’n dag. Vrouwendag, dag van de rechten van het kind, dag van de verpleging, complimentendag…
  • lokale activiteiten: Scheveningen heeft Vlaggetjesdag, Nijmegen de Vierdaagse, Tilburg de grootste kermis et cetera.

Al die data kun je nu al noteren voor volgend jaar. Wordt dat niet al ergens bijgehouden? Jawel. Kijk op de wereldwijde nieuwsagenda van Zapaday, een internetbedrijf in Amsterdam. Daarop staat vandaag: ‘5040 events happening tomorrow’. De site heeft een internationale calender tool, waarop je per sector kunt zoeken bijvoorbeeld, zoals ‘food and agriculture’. Hun claim: 80% van het toekomstige nieuws weten we vandaag al.

En zo kan de universiteit tijdens de Week tegen de Voedselverspilling met onderzoek naar buiten komen over een houdbaarheidssensor voor groenten en fruit. Of heeft een designer van ‘augmented reality games’ nu meer podium vanwege de pokemonhype. (Al kan daar ook een zekere vermoeidheid optreden.) En een psychiatrische instelling kan de lokale media op de Dag van de psychiatrie interesseren voor een human interest-artikel, een ‘arts en patiënt’-portret. Er is een haakje.

 

 

 

Persberichtensnacks van ANP Pers Support

Ken je de ‘PR-snacks’ van ANP Pers Support al? Op de APS-site staan artikelen met persberichtentips zoals ‘Schrap de Bobo’, ‘Geef je persbericht het relevantie-haakje’, ‘Scrummend naar de media’ en ‘Hoe reclame nieuws kan worden’. Meer weten? In december kun je getraind worden:

Mooi voorbeeld van infographic als persbericht: De Lijn

Naar aanleiding van mijn eerdere oproep kwam onder meer vervoermaatschappij De Lijn uit Vlaanderen met fraaie infographics. Bedankt Tom Van De Vreken!

De infographic Eerste schooldag laat zien hoeveel reizigers De Lijn op een schooldag vervoert. Een aanhaker bij de start van het nieuwe schooljaar (destijds). En zo zouden kranten dit ‘nieuws’ ook behandelen: als cijfers en beeldmateriaal naast andere berichten over ‘De scholen zijn weer begonnen’. Deze grafiek is via social media verspreid; nog niet als persbericht. Maar dat is De Lijn sindsdien wel meer gaan doen. Journalisten bleken geïnteresseerd. De krant zou het sprekendste cijfer eruit lichten; nieuwssites zouden de infographic zelf plaatsen.

Verdient deze infographic navolging? Zeker. Wat ik er fraai aan vind:

  • de illustraties passen in het thema. Ze zijn in lijn😉 met het onderwerp: de titel ‘Een schooldag bij De Lijn’ staat op een schoolbord verbeeld, de ‘route’ langs cijfers volgt daadwerkelijk een weg, en een verdeling naar bestemmingen is afgetekend op een bus. Alleen in het reizigersprofiel onderaan staan normale taartpunten (in plaats van schooltassen en shopping bags).
  • er zijn goede vergelijkingen: elke schooldag legt De Lijn 591.644 km af. ‘Ofwel 1,5 keer de afstand van de aarde naar de maan’. Zo gaat zo’n cijfer leven. Het aantal autokilometers dat we zo elk jaar besparen (waarom hier niet per dag?), wordt uitgedrukt in rondjes om de aarde. Het aantal reizigers in ‘de wei van Werchter’
  • de kaders met tips gaan vergezeld van een pictogram: bijvoorbeeld een telefoon als het om sms-tickets gaat (een geldig vervoerbewijs in Vlaanderen)
  • praktisch zijn ook de afbeeldingen van de type voertuigen (als het om hun capaciteit gaat), van belbus tot kusttram. Een gemiste kans is hier mogelijk een (gestileerde) weergave van waar je het haltenummer vindt op het haltebord?
  • de bronnen waarop de infographic is gebaseerd staan vermeld.

Voeg eens een infographic bij je persbericht

Nieuws wordt steeds beeldender. Waarom persberichten niet?

De Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur voegde vorige week drie infographics bij het persbericht ‘Europees landbouwgeld gericht inzetten voor innovatie boerenbedrijf’. Een prettige ontwikkeling volgens mij; ik ken niet veel adviezen waarvoor dat gebeurt. Infographics kunnen een veelheid van cijfers, ontwikkelingen, partijen en dergelijke snel overzichtelijk maken.

De eerste infographic geeft in vogelvlucht de veranderingen weer in het Europees landbouwbeleid. In de andere zijn twee hoofdaanbevelingen van de RLI gevisualiseerd.
1. De veranderingen in het Europees landbouwbeleid (GLB) in vogelvlucht
2. Kwaliteit-management-tool voor vergroening en verduurzaming
3. Zet een deel van de hectaretoeslag in op versterken innovatie en verduurzaming

Als jullie voorbeelden hebben van andere persberichten met goede infographics, houd ik me aanbevolen.

Nieuws maken met Cordaid: lift mee op issues dicht bij huis

Een goed voorbeeld van nieuws maken gaf Cordaid Mensen in Nood deze maandag.

Op de eerste werkdag na het ingaan van de wintertijd deelde de hulporganisatie tienduizenden fietslampjes uit bij stations. Met deze actie wil Cordaid Nederlanders bewust maken van het belang van preventie en voorbereiding. Kleine investeringen kunnen het verschil maken, aldus het persbericht. Zo werkt dat ook in kwetsbare gebieden zoals Bangladesh waar ze kinderen leren zwemmen om zich bij overstromingen te kunnen redden.

Wat kun je hier als persvoorlichter van leren:

  • sluit aan bij een maatschappelijk thema (verkeersveiligheid) en de actualiteit: juist op dit moment trekt deze actie de aandacht. Vanuit de overheid is op dezelfde dag een campagne gestart ‘Ik wil je zien’ over het belang van fietsverlichting. De timing is perfect.
  • zet je boodschap kracht bij met onderzoeksresultaten: het persbericht haalt onderzoek aan van de SWOV (de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) waaruit blijkt dat er in deze periode een piek is in de ongevallen, juist omdat het ‘s avonds onverwacht snel donker is. De SWOV is bovendien een autoriteit als het om dergelijke cijfers gaat.
  • richt de actie op een stad of regio: juist de lokale media (in Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Groningen in dit geval) besteden er aandacht aan. Het nieuws komt zo dichtbij. Sowieso zet het persbericht in op de nabijheid: Cordaid haalt de hulp in rampgebieden dichterbij door het onderwerp preventie ‘te vertalen naar een Nederlands probleem’.

‘Ruim’, ‘slechts’, ‘zelfs’ – help interpreteren door de juiste woordkeus

‘Een gezin met één kind gaat er x euro op achteruit per maand; een gezin met twee kinderen zelfs y euro’. Op een dag als Prinsjesdag zijn er veel van dit soort vergelijkingen in het nieuws. En zonder de bedragen te kennen, weet je dat y groter is dan x, nietwaar? Dat komt door het woord ‘zelfs’. Dit soort woorden helpen de lezers van je persbericht cijfers te interpreteren en verbanden sneller te doorzien.

Een ander voorbeeld uit het NRC van vandaag: gesteld werd dat vrouwen vaker dood gaan aan hartziekten dan aan borstkanker. Lees even mee: ‘De sterfte aan borstkanker oogt wel onrechtvaardiger: ruim 1900 van de borstkankerdoden zijn jonger dan 75 jaar, terwijl hartziekten voor het 75e levensjaar ruim 830 doden eisen.’ Hier wringt iets in mijn beleving. Door het woord ‘ruim’ in ‘ruim 830 doden’ verwacht ik dat er een hoger getal gaat volgen dan die eerdere 1900. En dat is dan niet zo. Cijfermatig gezien klopt het waarschijnlijk: het waren bijvoorbeeld 837 doden, dus dat kun je afronden tot ‘ruim 830’. Maar het zet me op het verkeerde been.

Vaak zie je in dit soort vergelijkingen het woord ‘slechts’ terugkomen: ‘in 2012 zijn er 1000 huizen verkocht, terwijl het er een jaar eerder slechts/nog maar 800 waren.’ Bij doden zou dat cru klinken: ‘borstkanker veroorzaakte 1900 doden; hartziekten slechts 830’. Dat zijn er immers 830 te veel. Wat had de journalist of de voorlichter kunnen doen in dit geval? Voor ‘ruim’ een neutraler alternatief kiezen: ‘terwijl hartziekten voor het 75e jaar ongeveer 830 doden eisen’. Of: ‘terwijl dat voor hartziekten minder dan de helft is, namelijk zo’n 840.’

Content of sentiment? Congres persbeleid èn masterclass Kuitenbrouwer

Nieuws draait steeds meer om meningen, beleving, verhalen en beelden. Hoe ga je daar als persvoorlichter mee om?

Op dinsdag 8 oktober 2013 organiseert Corner-Stone weer het praktijkcongres Succesvol Persbeleid. Met onder anderen: Peter Vandermeersch (NRC Handelsblad), Hans Laroes (Raad voor de Journalistiek), Wouter Bax (Nu.nl), Ebele Wybenga (‘The editorial age’), Job Cohen (PvdA) en Jon Favreau (voormalig speechschrijver van Obama).

Op woensdag 9 oktober 2013 geeft Jan Kuitenbrouwer een masterclass Woorden die Werken. Over framing, metaforen, oneliners en soundbites, binnentaal, spiegeltaal, ghost-twitteren en taalhuisstijl. Aanrader!